Jak skutecznie radzić sobie z falami upałów, gwałtownymi ulewami i podtopieniami na pograniczu polsko-słowackim? Odpowiedzią jest błękitno-zielona infrastruktura, o której dyskutowali samorządowcy, naukowcy i młodzież podczas międzynarodowego seminarium w Jaśle. Wspólny projekt Powiatu Jasielskiego oraz słowackiej Svidnički pokazuje, że ekologiczne inwestycje mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i jakości życia mieszkańców całego regionu i idealnie wpisują się w hasło przewodnie działań informacyjno-promocyjnych Programu na rok 2026, czyli: bezpieczniejsze polsko – słowackie Pogranicze dla Wszystkich.

Samorządy i eksperci łączą siły przeciwko anomaliom pogodowym

27 maja 2026 roku Generator Nauki GEN w Jaśle stał się centrum polsko-słowackiej debaty nad przyszłością klimatyczną regionu. Seminarium pt. „Błękitno-zielona infrastruktura jako narzędzie adaptacji do zmian klimatu na pograniczu polsko-słowackim” zgromadziło szerokie grono specjalistów. W ławkach obok samorządowców i ekspertów z zakresu ochrony środowiska, inżynierii oraz urbanistyki zasiedli także nauczyciele i uczniowie szkół branżowych, którzy w przyszłości będą projektować przestrzeń naszych miast.

Wydarzenie otworzył Starosta Jasielski Tadeusz Gorgosz, podkreślając, że zmiany klimatyczne nie znają granic państwowych, a ekstremalne zjawiska pogodowe dotykają w równym stopniu mieszkańców Polski i Słowacji. Aby skutecznie im przeciwdziałać, niezbędna jest ścisła współpraca i wymiana sprawdzonych rozwiązań.

Od teorii do praktyki: Ogrody deszczowe i stabilizacja terenu

Uczestnicy seminarium wysłuchali prelekcji uznanych naukowców i praktyków (dr inż. arch. Natalii Stojak-Pomykacz, prof. dr. hab. inż. Daniela Słysia, dr inż. arch. Joanny Dudek oraz dr inż. arch. Karoliny Kozłowskiej). Eksperci szczegółowo omówili naturę tzw. rozwiązań opartych na przyrodzie (Nature-based Solutions), takich jak zielone dachy, systemy retencji wód opadowych czy rewitalizacja miejskich terenów zielonych.

Teoria szybko ustąpiła miejsca praktyce. Zwieńczeniem spotkania były warsztaty oraz wizja lokalna w nowo powstałym Karpackim Ogrodzie Deszczowym w Jaśle. To flagowa inwestycja zrealizowana po polskiej stronie w ramach projektu. Obiekt ten nie tylko skutecznie magazynuje wodę opadową podczas ulew, odciążając sieć kanalizacyjną, ale też poprawia lokalny mikroklimat i estetykę przestrzeni. Z kolei partner słowacki koncentruje swoje działania wokół zadań stabilizacyjnych i ochronnych, co w synergii z polskimi działaniami zwiększa odporność całego pogranicza na zagrożenia naturalne.

Wspólna przyszłość polsko-słowackiego pogranicza

Przeprowadzone warsztaty i dyskusje pokazały, że nowoczesne planowanie przestrzenne musi uwzględniać ekologię. Uczestnicy zgodnie uznali, że inwestycje w błękitno-zieloną infrastrukturę przynoszą długofalowe korzyści: podnoszą jakość życia, chronią mienie mieszkańców przed podtopieniami i przeciwdziałają skutkom suszy.

Dzięki środkom z programu Interreg Polska – Słowacja 2021 – 2027, wypracowane w Jaśle i Svidničke wzorce oraz zrealizowana infrastruktura będą służyć społecznościom po obu stronach granicy przez długie lata, stanowiąc gotowy model do naśladowania dla innych przygranicznych samorządów.